Bağlum... Ankara’nın nefesi... Merkeze 14 Km. uzakta, Kuzeyde Sirkeli, Çalıseki, Sarıbeyler ve Kösrelik Köyleri, Güneyde Ufuktepe, Uyanış, Bademlik ve Ovacık Mahalleleri ile Keçiören İlçesi; Doğuda Pursaklar, Saray ve Mahmudiye, Batıda ise Memlik, Yakacık ve ivedik Köyleri ile çevrili güzide bir yerdir. Bağlum; Karakaya, Kafkas, Karşıyaka ve Hisar Mahalleleri olmak üzere yaklaşık 13.000 nüfuslu 4 mahalleden oluşmaktadır.

Osmanlı Devleti, fethettiği ülkelerde ilk iş olarak arazinin tarihini ( Şehir, Köy ve meraların kayda geçirilmesini) yapmışlardır. Bağlum başta olmak üzere Ankara’nın merkezi ve çevresindeki bütün yerleşim yerleri, İstanbul’da bulunan Başbakanlık Osmanlı Arşivinde muhafaza edilmektedir.

Bağlum 1530 yılında Anadolu Vilayetinin Ankara kazasına bağlı bir köy olup, Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğünün yayınladığı 438 numaralı Muhasebe-i Vilayet-i Anadolu Defteri (937-1530 ) isimli eserin 354. sayfasında katip hatası olarak “Yavlum” diye kayıt edilmiştir. Halbuki daha sonraki yıllarda bu isim “ Bavlum” şeklinde yazılmaktadır. Bu durum bize defteri temize çeken katibin bir nokta fazla koyarak(Osmanlı alfabesinde) (b) yi (y) ye ( be) ( ye) yanlışlıkla çevirdiğini göstermektedir.

354 ve 372. Sayfada Bağlum ile ilgili kayıt hakkında şöyle söyleyebiliriz.

Bağlum 1530 yılında 37 hane olup, 354. sayfada görüldüğü gibi 19 hanesi Timar’a (Osmanlı Devleti zamanında ordunun büyük bir kısmını oluşturan sipahilere gelir olarak ayrılan arazilere Timar denir.Yüksek dereceli görevli memurlara ayrılan araziye Zeamet, Padişahlara gelir olarak ayrılan

Yazı boyutu         

arazilere de Has adı verilir.) ayrılmıştır. Bu 19 hanenin yıllık geliri 1369 akçe olarak kaydedilmiştir. 372. sayfada ki kayıttan geri kalan 18 hanenin Musa, İsa, Yusuf ve Ahmed isimli şahıslara mülk olarak verildiği kaydı vardır. Bu 18 hanenin yıllık geliri de 2738 akçe olarak yazılmıştır.

Bu eserde, Anadolu Vilayetine bağlı Ankara livayarında (Vilayet ile kaza arasında yerleşim birimi) bağlı bütün yerleşim alanlarını bulmak mümkündür. Bağlum Beldesi ile ilgili ilk doğrudan bilgilerden bu eserin 354. sayfasında rastlıyoruz. Bağlum ismi Osmanlı Döneminde “ Bavlum” olarak geçmesine rağmen bu eserde yanlışlıkla katip hatası “ Yavlum “ şeklinde kaydedilmiştir. 372. Sayfada ki kayıttta da bu isim noktasız olarak yazılmıştır. Bu sebeple yanlış yazılan “ Yavlum” kelimesini “Bavlum” olarak yazılması doğru olacaktır.Eserin 354. sayfasında Bağlum’ un “Tiimarha-i Zugma ve Merdander Kaza-i ANKARA” kayıtlı alanında 19 hanesinin Tımar’a ayrıldığını görüyoruz. 372. sayfada ise Bağlum’a ait 18 hanenin Musa, İsa, Yusuf ve Ahmed isimli vatandaşlara verilmiştir. 354 ve 372. sayfalarda yer alan bilgiler şöyledir.